naszat
naszat

Inhalacje – najważniejsze zasady

Mgr farm. Magdalena Skarżyńska – specjalista farmacji aptecznej, Instytut Narządów Zmysłów, Kajetany

Inhalacje są jedną z najstarszych i najlepszych metod stosowanych w chorobach układu oddechowego, takich jak astma, POCHP, katar, zapalenie zatok czy kaszel. Podczas inhalacji lek szybko dociera do docelowego miejsca działania – płuc czy zatok. Inhalacje są metodą często zalecaną przez lekarzy, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, w którym pacjenci zapadają na przeziębienia i inne schorzenia układu oddechowego.

Niewątpliwą zaletą inhalacji jest to, że podczas ich wykonywania nie ma konieczności koordynacji wdechowo-wydechowej, czyli pacjent nie musi w odpowiednim momencie wykonać wdechu lub wydechu. Jest to ważne u dzieci czy osób w podeszłym wieku. Tą metodą można podawać leki wykrztuśne, sterydy wziewne, leki przeciwkaszlowe, rozkurczające oskrzela i inne. Możliwe jest wykonanie inhalacji z użyciem kilku leków naraz, co przyśpiesza leczenie i jest mało uciążliwe dla pacjenta.

Jaki inhalator wybrać?
Inhalatory dzielimy na dwa rodzaje: kompresorowo-tłokowy oraz ultradźwiękowy, w zależności od metody, jaką wytwarzają mgiełkę. Pamiętajmy, by dzieciom do 1. roku życia nie wykonywać inhalacji z użyciem nebulizatora ultradźwiękowego. W zależności od tego, jakie leki będą używane w czasie inhalacji, należy do nich dopasować inhalator, dlatego przed zakupem zasięgnijmy opinii farmaceuty. Warto zwrócić uwagę na dwa parametry urządzenia: wielkość wytwarzanych cząstek pary (tylko cząsteczki odpowiednio małe są w stanie dotrzeć do miejsca działania) oraz minimalny przepływ powietrza w ciągu minuty. Zwykle w ulotkach leków do inhalacji jest informacja, jakim urządzeniem można wykonywać inhalacje. Jeśli nie mamy konieczności wykonywania nebulizacji stale, to dobrym rozwiązaniem jest wykonanie ich w placówce służby zdrowia czy przychodni. Tam przeszkolony personel nie tylko przygotuje samo urządzenie oraz lek, ale również będzie dbał o prawidłową postawę oraz technikę oddychania pacjenta podczas zabiegu.
Pewnym specyficznym rodzajem inhalacji są inhalacje typu AMSA. Zalecane u pacjentów, u których lekarz stwierdzi upośledzoną drożność trąbki słuchowej, choroby ucha środkowego, trąbki Eustachiusza czy zatok przynosowych. Wykonywane są wyłącznie z użyciem specjalistycznego nebulizatora w przychodniach lub placówkach służby zdrowia. Można je wykonać m.in. w Warmińsko-Mazurskim Centrum Słuchu i Mowy Medincus w Olsztynie.

Ważne, jak to robisz!
Aby inhalacje w warunkach domowych były skutecznie, ważne jest przestrzeganie kilku zasad. Po pierwsze należy, jeśli stan chorego na to pozwala, wykonywać inhalacje na siedząco z głową lekko odchyloną do tylu. Umożliwia to szybsze dotarcie wytworzonej mgiełki do oskrzeli. Parę z lekiem powinno się wdychać powoli i spokojnie, wdech ma trwać 2-3 sekundy. Jeśli inhalacje mają być wykonywane z leków, które powinny być zmieszane z innym roztworem, to zawsze należy przeczytać zalecenia w ulotce lub zapytać lekarza czy farmaceutę. Zmieszanie leku z nieodpowiednim rozpuszczalnikiem może spowodować interakcje i w efekcie zupełny brak lub zmniejszoną skuteczność działania leku.
Jeśli wykonujemy inhalacje u dziecka, to należy zwrócić uwagę na prawidłową postawę siedzącą dziecka oraz przypilnować, aby strumień pary nie był skierowany na oczy. Jest to szczególnie ważne, kiedy wykonujemy inhalacje z wziewnych leków sterydowych. Mogą one podrażniać oczy i spowodować konieczność wizyty u okulisty. Po wykonanych inhalacjach z lekami sterydowymi należy przepłukać buzię wodą, aby nie dochodziło do powstania grzybicy jamy ustnej.

Po inhalacjach pozostań w domu

Po skończonych inhalacjach należy zostać w domu minimum 30 minut. Niska temperatura oraz wiatr mogą dodatkowo podrażnić drogi oddechowe. Osoby palące papierosy powinny powstrzymać się od palenia minimum godzinę przed oraz dwie godziny po inhalacji. Dym papierosowy jest czynnikiem silnie drażniącym. Warto też zrobić przerwę między inhalacjami a spożywanymi posiłkami, aby nie doszło do nudności. Zapamiętanie tych kilku zasad spowoduje, że inhalacje będą wykonywane przez nas prawidłowo, a lek dotrze do miejsca swojego działania.

(r)